وبلاگ گروه آموزشی معارف داراب
با سلام و خسته نباشید خدمت همکاران محترم
نويسندگان
پرسش :

ملائکه را خداوند برای چه آفرید؟ مگر خودش به تنهایی نمی‏توانست هستی را تدبیر کند؟


پاسخ :

تفاوت موجودات جهان آفرینش با یکدیگر موجب شده تا هستی دارای نظام و قانون باشد. بنابراین امکان ندارد هیچ یک از کارهای خداوند بدون نظام و قانون انجام گیرد. از جمله این قوانین، انجام امور هستی از راه علل و اسباب است. در روایتی از امام صادق‏علیه السلام چنین نقل شده: خداوند نمی‏خواهد امور هستی را اجرا کند مگر از راه علل و اسباب؛ "عن ابی عبداللَّه‏علیه السلام انه قال: اَبی اللَّه اَنْ یَجْرِی الاَشْیاءَ اِلاَّ بِالاَشْیاءَ اِلاَّ بِالاَسْبابِ"؛(1) همانند مغفرت پروردگار که از طریق نفوس کُمَّلین و ارواح بزرگ انبیا و اولیا به گناهکاران می‏رسد و به آن شفاعت می‏گویند، یا مانند برنامه وحی که بدون واسطه انجام نمی‏گیرد و همه مردم از جانب خدا به نبوّت بر انگیخته نمی‏شوند.(2)
با توجه به این مقدمه می‏گوییم: یکی از آن علل و اسباب، خلقت و وجود ملائکه برای اداره و انجام امور جهان هستی می‏باشد؛ با مطالعه در آیات قرآن و روایات، نظایر این را زیاد مشاهده می‏کنیم. علامه طباطبایی در این رابطه می‏فرمایند:
به طوری که از آیات قرآن کریم استفاده می‏شود، فرشتگان در ابداع و ایجاد موجودات از ناحیه خدای متعال و برگشتن آن‏ها به سوی او، بین خدا و خلق واسطه هستند. وساطت ملائکه در وقت ظهور، مرگ، قبض روح، سؤال و جواب، عذاب قبر، میراندن تمام انسان‏ها در نفخ صور، زنده کردن آنان در نفخه دوم و محشور کردن آنان، دادن نامه اعمال.، رسیدگی به حساب مردم و سوق دادن آنان به سوی بهشت یا دوزخ بسیار واضح است. آیات دالّ بر این وساطت بسیار زیاد است و احتیاجی به بیان آن‏ها نیست؛ روایاتی که در این رابطه از ناحیه رسول خداصلی الله علیه وآله و اهل بیت‏علیهم السلام وارد شده نیز بیش از آن است که به شمار آید.
همچنین وساطت ملائکه در مرحله تشریع دین، یعنی نازل شدن وحی، دفع شیطان‏ها از مداخله در آن، دلگرمی و یاری دادن رسول خداصلی الله علیه وآله، تأیید مؤمنین و طلب مغفرت از خدا برای آنان نیز جای تردید و بحث ندارد.
خداوند متعال گاهی اوامر خود را به دست ایشان جاری می‏سازد و گاهی همان امر را بدون وساطت ملائکه انجام می‏دهد و این بر اساس تصادف و اتفاق نیست.
این‏که خدای تعالی ملائکه را واسطه بین خود و حوادث دانسته و به عبارتی ملائکه را اسبابی معرفی کرده که حوادث از آنان صادر می‏شود، برای این است که این دو نوع سببیّت در طول هم هستند نه عرض هم؛ به این معنا که سبب قریب، علت پیدایش حادثه است و سبب بعید (خداوند) علت پیدایش سبب قریب است. بنابراین منافاتی ندارد، در عین این‏که حوادث را به ملائکه نسبت می‏دهیم به خداوند متعال هم نسبت دهیم و بگوییم تنها سبب در عالم، خدای تعالی است، چون تنها ربّ عالم اوست(3).
2- وجود خود ملائکه دارای آثار و برکات بسیار زیادی است که بدون آن‏ها آن آثار وجود ندارد، که ما تنها به ذکر دو نمونه اکتفا می‏کنیم.
الف: زندیقی (بی دینی) از امام صادق‏علیه السلام سؤال کرد که چرا خداوند ملائکه را موکل بندگانش قرار داده است تا اعمالش را چه به نفعش چه به ضررش بنویسند و حال آن‏که خداوند خودش آگاه به اسرار و خفیّات است.
امام‏علیه السلام در جواب فرمود: خداوند آن‏ها را به‏کار گرفته و شاهد بر خلقش قرار داده تا بندگان وقتی که می‏بینند مراقبانی این چنین، همیشه با آن‏ها هستند بیشتر مواظبت بر طاعت خداوند داشته باشند و بیشتر خود را در مقابل معصیت خدا کنترل کنند، چه بسا می‏شود که بنده‏ای تصمیم جدی بر معصیتی می‏گیرد، ولی به یاد ملائکه می‏افتد، لذا مراعات می‏کند و خود را نگه می‏دارد و می‏گوید: خداوند مرا می‏بیند و نگهبانانم علیه من شهادت می‏دهند.(4)
ب: در جنگ بدر، پیامبر اسلام‏صلی الله علیه وآله و مسلمانان به خداوند استغاثه می‏کردند و از او کمک می‏خواستند، خدا هم تعداد چند هزار تن از ملائکه را برای کمک به آن‏ها فرستاد و این فقط به خاطر بشارت و اطمینان قلب آن‏ها بود.(5)
3- فیض و رحمت بی‏منتهای الهی تمام هستی را در بر گرفته و همه موجودات به اندازه وجودشان از آن فیض و رحمت بهره‏مند می‏شوند، چنان‏که در دعای کمیل می‏خوانیم: "و برحمتک التی وسعت کلّ شی‏ء".
هر چیزی که در جهان هستی استحقاق وجود یافتن و خلق شدن داشته و وجود او نسبت به عدمش رجحان داشته، فیض و رحمت خداوند شامل حالش شده است، مانند ملائکه که از شریف‏ترین مخلوقات الهی هستند. درود و سلام الهی بر آنان باد!
پی نوشت ها:
1) علامه مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 2، طبع دوم، بیروت، انتشارات دار احیاء التراث العربی، 1403 ه. ق، ص 90، روایت 15.
2) مطهری، مرتضی، عدل الهی، (مجموعه آثار ج 1)، طبع هشتم، قم، انتشارات صدرا، 1377 ه.ق، ص 258.
3) علامه طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج 20، ترجمه محمد باقر موسوی همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ص 296.
4) قمی، شیخ عباس، سفینة البحار، ج 8، قم، انتشارات اسوه، ط اول 1414 ه. ق، ص 100. به نقل از بحار الانوار، ج 59 ص 180، از احتجاج طبرسی.
5) انفال، 9 و 10.
[ ۱۳ شهریور ۱۳٩٢ ] [ ٦:٠٤ ‎ب.ظ ] [ فریدون رزاقی ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

با سلام و خسته نباشید خدمت همکاران محترم،این وبلاگ جهت ارتباط و تعامل با دبیران محترم معارف شهرستان داراب استان فارس ایجاد شده است.لطفا با نظرات سازنده ی خویش مارا یاری فرمایید.با تشکر گروه آموزشی معارف داراب -رزاقی maarefdarab@yahoo.com
صفحات اختصاصی
امکانات وب
قرآن آنلاین
http://s1.picofile.com/shiat/giv.gif

بک لينک